Pazartesi, 23 Nisan 2007 16:55

2005/35

Yazan
Ögeyi değerlendirin
(0 oy)

GIDA MADDELERİNDE KURŞUN KADMİYUM CIVA VE 3-MONOKLOROPROPAN-1,2-DİOL SEVİYESİNİN RESMİ KONTROLÜ İÇİN NUMUNE ALMA, NUMUNE HAZIRLAMA VE ANALİZ METODU KRİTERLERİ TEBLİĞİ

Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği

Yayımlandığı R.Gazete 04.07.2005-25865

Tebliğ No 2005/35

 

Amaç

Madde 1- Bu Tebliğin amacı kurşun, kadmiyum, cıva ve 3-monokloropropan-1,2-diol’ün seviyesinin resmi kontrolü için gıda maddelerinden numune alma, numune hazırlama ve analiz metodu kriterlerini belirlemektir.

Kapsam

Madde 2- Bu Tebliğ, bazı gıda maddelerinde bulunan kurşun, kadmiyum, civa ve 3-MCPD’nin seviyesinin resmi kontrolleri için numune alma metodunu ve resmi kontrollerde kullanılan analiz metotları için numune hazırlanması ve kriterlerini kapsar.

Hukuki dayanak

Madde 3- Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği” ne göre hazırlanmıştır.

Numune alma

Madde 4- Gıda maddelerinde bulunan kurşun, kadmiyum, cıva ve 3-MCPD seviyesinin resmi kontrolleri için numune alma usul ve esasları EK-1 de yer almaktadır.

Numune hazırlama ve analiz metodu kriteri

Madde 5-Gıda maddelerinde bulunan kurşun, kadmiyum, cıva ve 3-MCPD seviyesinin resmi kontrolleri için analiz metodu kriterleri ve numune hazırlama usul ve esasları Ek-2 de yer almaktadır.

Avrupa Birliğine uyum

Madde 6- Bu Tebliğ, 2001/22/EC sayılı “Gıda Maddelerindeki Kurşun, Kadmiyum, Cıva ve 3-MCPD Seviyelerinin Resmi Kontrolü için Numune Alma ve Analiz Metotları ” Komisyon Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği’ne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Denetim

Madde 7- Bu Tebliğe ait hükümler; 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun”a göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca denetlenir.

Geçici Madde 1- Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden resmi kontroller için numune alan ve analizi yapan kurum ve kuruluşlar 1 yıl içerisinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadırlar.

Yürürlük

Madde 8 - Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 9- Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.


EK-1

GIDA MADDELERİNDE BULUNAN KURŞUN, KADMİYUM, CIVA VE 3-MONOKLOROPROPAN-1,2-DİOL’ÜN SEVİYELERİNİN RESMİ KONTROLLERİ İÇİN NUMUNE ALMA USUL VE ESASLARI

1- TANIMLAR

a. Parti : Numune alan resmi kişi tarafından orijin, üretici, çeşit, ambalajlayıcı, ambalaj tipi, işaretleme, sevkiyat ve benzeri özellikleri aynı olduğu belirlenen, bir seferde dağıtılan tanımlanabilir miktardaki gıda maddesini,

b. Alt parti: numune alma metodunu uygulamak amacıyla büyük bir partinin fiziksel olarak ayrılmış ve tanımlanmış kısmını,

c. İnkremental numune: Parti veya alt partinin tek bir yerinden bir seferde alınan materyal miktarını,

d. Paçal numune: Parti veya alt partiden alınan inkremental numunelerin hepsinin birleştirilmesi ile elde edilen numuneyi,

e. Laboratuvar numunesi: Paçal numuneden laboratuvara gönderilen numuneyi,

f. Şahit numune: Paçal numuneden itirazlı durumlar için ayrılan numuneyi,

ifade eder.

2- GENEL HÜKÜMLER

a. Numune, resmi olarak yetkilendirilmiş kişiler tarafından alınmalıdır.

b. İncelenecek olan her partiden ayrı ayrı numune alınmalıdır.

c. Numune ürünün gıda zincirine katıldığı noktadan ve tanımlanabilir bir partiden alınmalıdır. Paçal numunenin kontrol edilecek partiyi temsil etmesi sağlanmalıdır.

d. Sıvı ürünlerde inkremental numune alınmadan önce ürün çalkalanarak veya uygun başka bir yöntemle homojenize edilmelidir, parti içerisinde bulaşanın homojen dağılım gösterdiği sıvı ürünlerde her partiden paçal numune olarak tek bir inkremental numune alınması yeterlidir.

e. Diğer ürünlerde parti ağırlığına göre alınması gereken inkremental numune sayısı Tablo 1’de verilmiştir.

f. Partinin paketler halinde bulunması durumunda paçal numuneyi oluşturması gereken paket sayısı Tablo 2’de verilmiştir.

g. Numunelerinin alınması ve labotaruvar numunelerinin hazırlanması, taşınması ve depolanması sırasında kurşun, kadmiyum, cıva ve 3-MCPD seviyesini değiştirecek, analitik tayini olumsuz yönde etkileyecek veya paçal numunelerin temsilini önleyecek her türlü değişiklikten koruyacak önlemler alınmalıdır ve numuneler, numunenin özelliklerini değiştirmeyecek nitelikteki temiz kaplara konmalıdır.

h. İnkremental numune mümkün olduğunca parti veya alt parti içinde farklı yerlerden alınmalıdır. Bu şekilde alınmadığı durumlarda ise bu maddenin (m) bendinde belirtildiği gibi kayıtlara işlenmelidir.

i. İnkremantal numunelerin ağırlığı eşit miktarda olmalıdır.

j. Uygulanabilir olduğu sürece paçal numune, en az 1 kg olmalıdır.

k. Şahit numune homojenize edilmiş paçal numunelerden alınmalıdır.

l. Uygulanabilir olmadığı durumlarda paçal numuneden ayrılacak olan laboratuar numunesi ve şahit numune en azından paralel analizlere imkan tanıyacak büyüklükte olmalıdır.

m. Resmi kontroller için alınan her numune, alındığı yerde mühürlenmelidir. Her numune için, temsil ettiği partiyi açıkça tanımlayacak şekilde kayıt tutulmalıdır. Bu kayıtta numune alma tarihi, yeri ve analizi yapacak kişiye yardımcı olacak diğer bilgiler de yer almalıdır.

n. Balık partilerinde balıklar benzer büyüklükte olmalıdır.

o. Laboratuar numunesi en az iki kez analize tabii tutulmalı ve ortalaması analiz raporunda bildirmelidir.

p. Tespit edilen kalıntı miktarının maksimum seviyelere uyması durumunda parti kabul edilir, miktarının maksimum seviyeleri aşması durumunda parti red edilir.

Tablo-1

Parti ağırlığına bağlı olarak alınması gereken en az inkremental numune sayısı

Partinin Ağırlığı (kg) İnkremental numune sayısı
< 50 3
50-500 5
> 500 10

Tablo-2

Partinin paketlerden oluştuğu durumlarda alınması gereken inkremental numune sayısı

Paket veya partideki birim sayısı Alınacak paket veya birim sayısı
1-25 1 paket ve birim
26-100 Yaklaşık % 5 i kadar , en az 2 paket veya birim
> 100 Yaklaşık % 5 i kadar , en fazla 10 paket veya birim

EK-2

GIDA MADDELERİNDE KURŞUN, KADMİYUM, CIVA VE 3-MCPD SEVİYESİNİN RESMİ KONTROLÜNDE KULLANILAN ANALİZ METOTLARINA İLİŞKİN KRİTERLER ve NUMUNE HAZIRLAMA

Analiz numuneleri kontaminasyona yol açmadan, homojen bir şekilde alınmalıdır.

Kurşun, kadmiyum ve cıvaya ilişkin spesifik numune hazırlama usulleri

Söz konusu ürünlerde kullanılabilecek numune hazırlama usulü Gıda Maddeleri – İz Elementlerin Tesbiti –Performans Kriterleri ve Genel Hususlar adlı CEN standardına veya uluslar arası geçerliliği olan metodlara göre yapılmalıdır.

Bütün halde tüketilen çift kabuklu yumuşakçalar, kabuklular ve küçük balıklar iç organlarıyla birlikte analize alınmalıdır. Sebzelerde ise sadece yenilebilen kısımlar analize alınmalıdır.

Laboratuarda Kullanılan Analiz Yöntemi ve Laboratuvar Kontrol Şartları

a) Tanımlar

r : Laboratuvar içi tekrarlanabilirliğin bir ölçüsü olup, aynı numunenin, aynı uygulayıcı tarafından aynı cihaz, kullanılarak aynı laboratuarda arka arkaya iki kez analiz edilmesi ile elde edilen sonuçlar arasındaki mutlak farkı % 95 güven aralığında ifade eder ve r = 2.8xsr formülü ile hesaplanır.

sr : Laboratuvar içi tekrarlanabilirlik test sonuçlarından hesaplanan standart sapma

RSDr: Laboratuvar içi tekrarlanabilirlik test sonuçlarından hesaplanan nisbi standart sapma, [ (sr/x)x100],

x: Laboratuvar içi tekrarlanabilirlik test sonuçlarından hesaplanan ortalama

R: Laboratuvarlar arası tekrarlanabilirliğin bir ölçüsü olup, aynı numunenin, aynı metod kullanılarak farklı uygulayıcılar tarafından farklı laboratuvarlarda analiz edilmesi ile elde edilen sonuçlar arasındaki mutlak farkı % 95 güven aralığında ifade eder ve R = 2.8xsR formülü ile hesaplanır.

sR : Laboratuvarlar arası tekrarlanabilirlik test sonuçlarından hesaplanan nisbi standart sapma,

RSDR : aynı sonucun elde edilebildiği koşullar altında elde edilen sonuçlardan hesaplanan nisbi standart sapmayı [ (sR/x) x 100 ] göstermektedir.

HORRAT r : Laboratuvar içi tekrarlanabilirlik testinden elde edilen RSDr nin r= 0.66 x R kabul edilerek Horwitz denkleminden ile elde edilen RSDr’ye bölünmesiyle bulunan değer

HORRAT R: : Laboratuvarlar arası tekrarlanabilirlik testinden elde edilen RSDR nin Horwitz denkleminden ile elde edilen RSDR ‘ye bölününmesiyle bulunan değer

Kollaboratif deneme : Ulusal ve uluslar arası laboratuarlar arasında yapılan karşılaştırma testi

b) Genel şartlar

Gıda kontrol amaçlı kullanılan analiz metotları, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metodları bölümüne uygun olmalıdır.

c) Spesifik şartlar

1- Kurşun, kadmiyum ve cıva analizleri :

Bu tebliğde gıda maddelerinde kurşun, kadmiyum ve cıva miktarlarının belirlenmesine ilişkin özel yöntemler açıklanmamıştır. Laboratuarlarda Tablo 3’de belirtilen performans kriterlerine uygun, uluslar arası geçerliliği olan yöntemler kullanılmalıdır. Validasyon çalışmalarında mümkün olabildiği durumlarda kollaboratif deneme test metaryali olarak sertifikalı referans materyal kullanılmalıdır.

2- 3-MCPD analizi

3- MCPD miktarlarının belirlenmesine ilişkin özel yöntemler açıklanmamıştır. Laboratuvarlarda Tablo-4 de belirtilen performans kriterlerine uygun, uluslar arası geçerliliği olan yöntemler kullanılmalıdır. Validasyon çalışmalarında mümkün olabildiği durumlarda kollaboratif deneme test metaryali olarak sertifikalı referans materyal kullanılmalıdır.

Tablo-3

Kurşun, kadmiyum ve cıva analizleri için metodların performans kriterleri

Parametre Değer/ Görüş
Uygulama Alanı Türk Gıda Kodeksi – Gıda Maddelerinde Belirli Bulaşanların Maksimum Seviyelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğde yer alan gıda maddeleri Tebliğ No: 2002/63
Tespit Sınırı Türk Gıda Kodeksi – Gıda Maddelerinde Belirli Bulaşanların Maksimum Seviyelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğde yer alan maksimum seviyelerin onda birini geçmemeli, Kurşuna ait maksimum seviyenin 0,1 mg/kg’dan az olduğu durumlarda maksimum seviyenin beşte birini geçmemelidir.
Tayin sınırı Türk Gıda Kodeksi – Gıda Maddelerinde Belirli Bulaşanların Maksimum Seviyelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğde yer alan maksimum seviyelerin beşte birini geçmemeli, Kurşuna ait maksimum seviyenin 0,1 mg/kg’dan az olduğu durumlarda maksimum seviyenin beşte ikisini geçmemelidir.
Kesinlik Validasyon kollaboratif denemede HORRATr veya HORRATR değerleri 1,5 un altında olmalıdır.
Geri Alma % 80-120 arasında olmalıdır.
Spesifiklik Matriks veya spektral girişimden bağımsız

 

Tablo 4

3-MPCD analizi için metodların performans kriterleri

Kriter Tavsiye edilen değer Konsantrasyon
Kör Tespit sınırının altında -
Geri alma % 75-110 Hepsi
Tayin Sınırı Kuru madde bazında 10 μg/kg (veya daha az) -
Kör sinyalinin standart sapması 4 μg/kg den az  
Laboratuvar içi kesinlik tahminleri–farklı konsantrasyonlardaki tekrar ölçümlerin standart sapması <4 μg/kg
<6 μg/kg
<7 μg/kg
<8 μg/kg
<15 μg/kg
20 μg/kg
30 μg/kg
40 μg/kg
50 μg/kg
100 μg/kg

d) Geri alma hesaplarının değerlendirilmesi

Mümkün olduğunca analitik süreçte analizin doğruluğu, sertifikalı referans materyal kullanılarak tahmin edilmelidir.

Analiz sonuçları, uygun olsun olmasın geri kazanım seviyelerinin yer alacağı şekilde raporlanmalıdır.

Analitik sonuçlar geri alma için düzeltilerek ve düzeltilmeyerek rapor edilmelidir. Hangisi kullanılmış ise bu raporda belirtilmeli ve geri alma oranları raporlarda yer almalıdır.

e) Sonuçların ifadesi

Sonuçlar TGK- Gıda maddelerinde belirli bulaşanların maksimum seviyelerinin belirlenmesi hakkındaki tebliğde yer alan maksimum düzeylerin belirtildiği birimler cinsinden ifade edilmelidir.

Okunma 3645 kez Son değişiklik Salı, 14 Ağustos 2018 11:28
Bu kategorideki diğerleri: « 2004/47 2002/55 »
Yorum yapmak için oturum açın