Yazdır
Gösterim: 11614

Ülkemiz üretimi açısından bakacak olursak bitkisel sıvı yağlar üreticisi olmakla beraber dış alımlara bağımlı olduğumuzu görürüz. Zeytinyağı üretimimiz yeterli olup ihracat miktarının da artabileceği gözükmektedir. Yurt içi tüketimi olarak bölgelere göre değişmek ile beraber diğer üretici ülkelere göre çok düşüktür. Yunanistan da k,işi başına 20 kilo yılda zeytinyağı tüketilmesine rağmen bu ülkemizde 1 kilogramdır.
Son yıllarda zeytinyağı elde etme tesisleri klasik sistemden de kontinü sisteme geçiş yapmaktadır.Zeytinin bekleme süresini düşürdüğünden kalite ve randıman açısından daha iyi zeytinyağı elde edilmektedir.

İÇ PİYASA İTHALAT ve İHARACAT UYGULAMALARI

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından iç piyasa ithalat ve ihracat denetimleri 5 haziran 2004 tarihinde yayımlanan Gıdaların Üretimi Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında 5179 sayılı kanunun 19. Maddesine göre yapılmaktadır.
Madde.19 içeriği İhracatta ve İthalatta gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin gıda güvenliği ve kalitesi yönünden denetim esaslarını oluşturmaya Tarım Bakanlığı yetkilidir. Ancak ihraç edilmek üzere üretildiğinin önceden bildirilmiş olması ve/veya ihraç edilmek ülke tarafından talepte bulunduğunun ihracatçı tarafından beyan edilmesi halinde kodekse uygunluk aranmaz.
İhraç edilen ürünün geri gelmesi halinde halk sağlığını tehlikeye düşürmemek şartı ile ayniyet tespiti yapılarak yurda girişine izin verilir.Bu ürünlerin yurt içinde satışına ancak Türk Gıda Kodeksine uygun hale gelmesi ile izin verilir.
İthalatta Türk Gıda Kodeksine uygunluk aranır.
İhracat kontrollerinde öncelikle risk analizleri yaptırılarak health certificate verilir.Gıda güvenliği risk analizleri ürün niteliğine göre belirlenerek insan tüketimine uygunluğunu belirler.
İthalat işlemlerinde ülkemizin tarım ürünlerinin üretiminin sürdürülebilirliği sağlamak yerli üreticimizi haksız rekabete karşı korumak amacı ile ülkemiz üretiminde önemli yeri olan zeytinyağı , buğday gibi ürünler için Dış Ticaret ve Hazine Müsteşarlıklarınca düzenlenen Dahilde işleme belgesi ,İthal Lisansı,Belgesi ( Tarife Kontenjan ),Yatırım Teşvik Belgesi , Ticari kiralama yolu ile yapılacak ihracat kapsamında hak edişler ve ikili anlaşmalar hariç olmak üzere ithalat izin belgesi ( Kontrol Belgesi ) düzenlenmemesi esasları uygulanmaktadır.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı risk analizi olarak ihracat aşamasında benzo a piren ve PAH analizlerini istemektedir.Zeytinyağın kalitesinin kontrolü için yağ asitleri kompozisyonu ve sterol kompozisyonu analizleri yaptırılmaktadır.
İthalat rejimi için ihracat karşılığı dahilide işleme,durumları ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından verilmektedir.
İthalat yapılacak olursa kodeksimizdeki kalite ve saflık analizleri ile risk analizleri yaptırılarak yurt içine girişine izin verilir.
Yurt dışına ihraç edilen ürünlerde Avrupa Birliğine yapmış oldukları ürün ihracatında erken uyarı sisteminde (RAASSF ) çerçevesinde uyarı almış bulunmaları durumunda Tarım ve Köyişleri Bakanlığıca tespit edilen bulgularla tekrar karşılaşmaması için gerekli tedbirler alınmaktadır.Erken uyarı sistemi ile uyarılan firmalar yapacakları her ihracat işleminde tüketici sağlığı ile ilgili olarak ihraç ürünü için sağlık sertifikası taşıması gerektiği belirtilir.
Uyarı alınan tehlikeleri önlemek için 5179 sayılı Kanunun 16 . 17 . ve 18. maddeleri ile 30/3 / 2005 tarihin de yayımlanan Gıda maddeleri ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten işyerlerinin piyasa gözetimi, kontrolü ve denetimi ile ilgili işyeri sorumluluklarına dair yönetmeliğin ikinci bölümü gereği firma tarafından oto-kontrol (HACCP ) sisteminin oluşturulması gerekmektedir.Oluşturulan planlar Tarım İl Müdürlüğüne sunulur ve izleme yöntemlerinin uygulandığına dair İl Müdürlüklerince kontrol edilir.
Dış Ticaret ve Standardizasyon Müsteşarlığı denetimlerini10/06/1931 tarihli ve 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men?i kanunu ile ihracat denetimi yapılmaktadır.Zeytinyağı ihracatında TS 341 Yemeklik Zeytinyağı Standardı uygulanmaktadır.Standartların uygulamasında firmalara yeterlilik belgesi verilmekte firmaların her ihracat aşamasında işletmenin yaptığı analizler izlenmektedir.Yeterlik belgesi olmayan firmalardan ise müdürlükleri tarafından numune alınarak denetim yapılmaktadır.

TÜRK GIDA KODEKSİ YEMEKLİK ZEYTİNYAĞI ve PRİNA YAĞI TEBLİĞİ

TGK yemeklik Zeytinyağı ve Prina yağı Tebliği Uluslararası kabul edilen ve uygulanan Zeytinyağının saflık ve kalite kriterlerine uyumlu olarak hazırlanmıştır. TGK yemeklik Zeytinyağı ve Prina yağı Tebliği 25/5/1998 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
TEBLİĞDE ÜRÜN ÖZELLİKLERİ
NATÜREL ZEYTİNYAĞLARI:Zeytinağacı meyvesinden doğal niteliklerinde değişikliğe neden olmadan ısıl ortamda sızdırma santrifüj ve filtrasyon ile elde edilen gıda olarak tüketilebilen yağlardır.
Natürel sızma zeytinyağında asitlik %1
Natürel birinci zeytinyağında %2
Natürel ikinci zeytinyağında ise % 3.3 olarak belirlenmiştir
RAFİNE ZEYTİNYAĞLARI:Zeytin ham yağının yapısında değişikliğe yol açmadan rafine edilmeleri ile elde edilen yağlardır asitlik % 0,3 den fazla olmamalıdır
RİVİERA ZEYTİNYAĞI:Rafine zeytinyağı ile natürel zeytinyağının karışımından oluşan bir yağdır.Asitlik %1,5 olarak kabul edilmiştir
Olarak verilmiştir.
1 /12 /2000 tarihinde tebliği de yapılan değşiklik işle çeşnili Zeytinyağı tanımı değiştirilmiştir. Ultraviyole Işığında Özgül Soğurma Değeri 270 nm de Rafine Zeytinyağı 1.20 ve Riviera Zeytinyağında 1.10 değerine çıkarılmıştır.2006 yılında ilk değerler kul
llanılacaktır.

Natürel sızma zeytinyağının asitliğini % 0,8 düşürülmüş bulunmakta olup Tarım ve Köyişleri Bakanlığıca uyum çalışmaları toplantıları devam etmektedir.TS 341Yemekilik Zeytinyağı Standardı nisan 2004 tarihinde revize edilerek 9/ 6/ 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir.Standarda yapılan değişimler ile isimlendirme ve analizler de Zeytinyağı tebliğine uyumlu hale getirilmiştir.TS 341 uygulanmasın da sterol kompozisyonları, ECN 42, Mumsu maddeler, Demir ve Bakır analizlerine bilgi için verilmiştir dip notu konularak rutin analizlerden çıkarılmıştır.
TGK yemeklik Zeytinyağı ve Prina yağı Tebliği Tarım ve Köyişleri Bakanlığıca kurulan Zeytinyağı Komisyonu tarafından yeniden düzenlenmektedir.Sterol kompozisyonların da ülkemiz koşullarında oluşacak değişimlere göre kodekste değişiklik yapılmak üzere çalışmalar devam etmektedir.Zeuytinyağı değişim taslağı için kurulan komisyon da şu an sterol kompozisyonları ile Ultraviyole Işığında Özgül Soğurma Değerleri ile ilgilgi değişimler görüşülmektedir.
Avrupa birliğin de ise Kodeks çalışmaları UZK prensiplerine uyumlu hale getirmek için devam etmektedir.Avrupa birliği direktiflerin de Zeytinyağı tanımlamalarında kullanılan serbest yağ asitliği oranları değiştirilmiştir.Natürel Sızma Zeytinyağı serbest yağ asitliği % 0.8 olarak kabul edilmiştir. AB direktiflerinde menşe ve coğrafi işaret kullanımı uygulaması başlatılmıştır.

ÜRETİM İZİN İŞLEMLERİ

27 / 8 / 2004 tarihinde yayınlanan Gıda maddeleri ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten işyerlerinin çalışma izni ve gıda sicili ve üretim izni işlemleri ile sorumlu yönetici istihdamı hakkında yönetmelik ile işyerlerinin sorumlulukları ve yapması gereken işlemler belirlenmiştir.